Almanya’da araştırma ve uygulama ağırlıklı olmak üzere iki tip yüksek okul, Üniversite ve Fachhochschule (FH/HS/HAW – Uygulamalı Bilimler Üniversitesi – University for Applied Studies) bulunur. Her iki grup okulda da yüksek öğrenim bitiminde bachelor ve master diplomaları verilir. FH’larda henüz doktora seviyesinde eğitim imkanı bulunmaz. Ancak bir FH’da master eğitimi tamamlandıktan sonra bir başka üniversitede doktora yapmak mümkün. Doktora ve post-doc seviyesinde çalışmalar üniversitelerde ve araştırma enstitülerinde yürütülür. Üniversiteler tanımları gereği daha teorik ve bilimsel araştırma ağırlıklı bir eğitim sunarken, Fachhochschule’lerde uygulama ağırlıklı bir eğitim programı uygulanır. Bu yüzden özellikle mühendislik ve tasarım gibi uygulamalı branşlarda Fachhochschule’ler ciddi bir seçenektir. Temel bilim alanları ise sadece üniversitelerde okutulur.
Almanya’da üniversiteler için birçok alanda üniversite öğrenimi üç yıl olmakla birlikte kimi alanlarda ise dört yıldır. Tıp eğitimi ise daha uzun sürelidir.
Almanya’da ayrıca Kunsthochschule (Müzik ve Güzel Sanatlar Yüksek Okulu), Pädagogische Hochschule (Eğitim Bilimleri Yüksek Okulu) ve Theologische Hochschule (İlahiyat Yüksek Okulu) bulunur. Müzik ve güzel sanatlar yüksekokullarına başvuru sırasında genellikle öğrencinin önceki çalışmalarını belgeleyen bir portfolyo istenir. Ayrıca lisans programı özel bir yetenek sınavına da tabi tutabilir. Bu lisans programlarına başvururken de programın şart koştuğu seviyede Almanca bilgisini ispatlamak gerekebilir.
2016/2017 kış dönemi verilerine göre Almanya’da ki toplam 426 yüksek eğitim kurumunun 106’sı üniversite, 246’sı Fachhochschule, 52’si de sanat kolejlerinden oluşmaktadır. (DAAD)
Almanya’daki üniversitelerde bazı bölümlere olan talep o bölümlerin kabul edebileceği öğrenci sayısını aşıyor. Bu sebeple kısaca NC olarak adlandırılan Numerus Clausus, yani kontenjan kısıtlaması uygulanır. Tıp, diş hekimliği, veterinerlik ve eczacılık branşlarında ülke çapında başvuru kontenjanları kısıtlanır. Alman bazen de EU vatandaşı olan öğrencilerin, bu bölümlere başvurusu için tüm ülke çapında geçerli olan bir asgari not barajı (bundesweites NC) belirlenir ve Abitur (lise bitirme) notu bu barajın altında kalan adaylar bu bölümlere başvuramaz. Bazı lisans programlarında ise başvuru kontenjanını üniversite kendisi kısıtlayabilir. Bu da örtliches NC olarak adlandırılır. Bu durumda üniversite kendisinin belirlediği programlar için bir baraj puan belirler ve Abitur notu bu barajın altında kalan Alman veya EU vatandaşı adayların başvurularını kabul etmez.
Ancak T.C. vatandaşı gibi yabancı öğrencilere (“internationals” ) , ayrı bir kontenjan sınırlaması uygulanır. Bu bölümlerde öğrenci kontenjanlarının %6 – %8´i yabancı öğrencilere ayrılmıştır. Öğrenciler genelde başarı durumlarına göre seçilirler (lise bitirme notu, Matura diploma notu, TestAS vs.), asgari bir baraj puanı belirlenmez. İstisnai olarak bazı lisans programlarında, başvuru kontenjanını kısıtlayan üniversite, “internationals” için de bir baraj puanı belirleyebilir ve VPD Denklik notu bu barajın altında kalan adayların başvurularını kabul etmez. Bu sebeple, ilgili bölümün WEB sitesinde duyurulan asgari not barajının “internationals” için de uygulanıp uygulanmadığı sürekli kontrol edilmelidir.
Öğrenim görmek istediğiniz dalda “Numerus Clausus” sınırlamasının olup olmadığı hakkında aşağıda verilen linklerden önceden bilgi alınız. www.nc-werte.info, www.hochschulstart.de (DAAD)
Özellikle Fachhochschule’lerde olmak üzere bazı teknik bölümler için öğrenime başlamadan önce bir stajın tamamlanmış olması gerekmektedir. Bu konu hakkında lütfen gitmeyi arzu ettiğiniz üniversiteden bilgi alınız. (DAAD) TUM Makine Mühendisliği gibi bölümler de, koşulları ve süresi fakülte Web sitesinde belirtilen, kayıt esnasında veya okuduğu ilk dönemde tamamlanmasını istediği staj ve raporlama şartı getirebilir.
Avusturya Lisesi Matura Diploması ile beraber diploma sonucunun denkliğine dair bir belge diplomaya eklemektedir. Ancak Almanya’da bazı üniversiteler Matura notunun Abitur notuna (VPD Denklik) çevrilmesini şart koşmaktadır. UNI-ASSIST sistemi kullanan fakültelerde bu sistem üzerinden çevrilir. UNI-ASSIST kullanmayan bazı üniversiteler de bu sistem yoluyla hesaplanan VPD Denklik notunu isteyebilir.
Öğrencinin başvuracağı fakülte UNI-ASSIST tarafından çevrilen VPD Denklik istiyorsa, öğrenci Matura diplomasını alır almaz UNI-ASSIST’e online olarak başvuru yapmalıdır. Aşağıda belirtilen UNI-ASSIST Web sitesinde listelenen gerekli evraklar bir an önce kurye servisiyle gönderilmelidir. Sonuç genel olarak 15 gün içerisinde gelmektedir. UNI-ASSIST kullanımı için lütfen www.uni-assist.de sitesini detaylı inceleyin. (Bu sistemle ilgili detaylı bilgi Başvuru Süreci başlığı altında ayrıca verilmektedir.)
Matura diploması almamış öğrenciler ise sonradan karar değiştirerek Almanya’da okumak isterse, Almanca dil bilgisinin başvuracağı lisans programının öngördüğü seviyede olduğunu bir dil sınavından geçerek belgelemelidir. ( DSD II, TestDaf –Test Deutsch als Fremdsprache TDN 4-5, DSH – 2-3 Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang, Goethe C2 veya Telc C1 dil sertifikalarından birini) Üniversiteler Almanca kursları açabilir. Bu durum sıklıkla bu kursların Almanca hazırlık sınıfı zannedilmesine sebep olabiliyor. Oysa Almanya’da üniversitelerin yabancı dil hazırlık sınıfı bulunmamaktadır. Almanya’daki üniversiteler başvuru sırasında Almanca’yı nerede öğrendiğinize bakmaz ama şart koştukları Almanca dil sertifikasını sunmanızı talep eder. Öğrenci, Goethe Enstitüsünde veya başka bir kurumda Almanca dil kursuna devam ederek ve sınavlarına girerek de gerekli Almanca dil sertifikasına hak kazanabilir.
Almanya’da İngilizce lisans programlarına başvurabilmek için ise yine ilgili lisans programının öngördüğü seviyede İngilizce bilgisini gösteren belgeyi başvuru esnasında sunmak gerekir. (TOEFL-Test of English as a Foreign Language-, IELTS -International English Language Testing System veya CAE -Cambridge Certificate of Advanced English dil sertifikaları) . İstenen puanlar değişkenlik gösterdiği için başvurduğunuz bölümün koşullarını ayrıntılı olarak inceleyiniz.
Tıp, Mimarlık ve bazı Mühendislik fakültelerine girebilmek için öğrencilerin (BU) biyoloji ve çevre dersi veya (DG) tasarı geometri dersi almaları gerekiyor. Hangi bölümlerde arandığı bilgisi Moodle dan öğrenilebilir.
Müzik ve güzel sanatlar yüksek okulları için özel koşullar geçerlidir. Bu okullara girebilmek için yollayacağınız kendi çalışmalarınız ve giriş sınavı ile yeteneğiniz belgelenmelidir. Mimarlıkta da, her fakültenin kendi kriterlerine göre ön çalışmalar (portfolyo) istenmektedir.
